Zelf een tuinbank maken is een mooi project voor een paar vrije dagen. Je bepaalt zelf de lengte, de hoogte en het hout, en je krijgt een bank die precies in je hoek van de tuin past. Toch gaat er bij een eerste bank vaak iets mis: de zitting is te diep, het hout splijt bij het schroeven, of na één winter zitten er roestvlekken rond de schroeven. In dit artikel lees je hoe je het aanpakt: van ontwerp en maten tot materiaal, gereedschap, een stappenplan en de afwerking. En als je halverwege denkt dat kopen toch makkelijker is, vind je onderaan een paar kant-en-klare tuinbanken als alternatief.
In het kort: begin met een werktekening met maten: veel tuinbanken hebben een zithoogte rond 40 tot 45 cm en een zitdiepte rond 45 tot 55 cm. Kies hout voor buiten, gebruik RVS schroeven en boor altijd voor. Behandel het hout voordat je monteert, laat ruimte tussen de zitplanken en zet de poten niet direct op natte grond. Twijfel je? Bekijk de vergelijking zelf maken of kopen.
Voorbereiding: plek, vorm en gebruik
Een goede voorbereiding is het halve werk. Voordat je hout koopt, beantwoord je een paar vragen:
- Waar komt de bank te staan? Op tegels, op een vlonder of op gras? In de volle zon of onder een boom? Hout op een natte, schaduwrijke plek heeft meer te verduren dan hout op een zonnig terras.
- Waarvoor gebruik je hem? Even zitten bij de voordeur vraagt een andere bank dan lang loungen of eten aan een tafel. Dat bepaalt de zithoogte en de zitdiepte.
- Welke vorm? Een rechte bank zonder rugleuning is het eenvoudigst. Met een rugleuning en armleuningen wordt het comfortabeler, maar ook meer werk. Een hoekbank is een stap verder: twee bankdelen die precies op elkaar moeten aansluiten.
- Moet hij verplaatsbaar zijn? Een bank van hardhout wordt zwaar. Wil je hem in de winter in de schuur zetten, houd hem dan kort of kies een lichtere houtsoort.
Bouw je ook een tafel? Lees dan zelf een tuintafel maken. Daar vind je de stappen voor het tafelblad en het onderstel, zodat je bank en tafel op elkaar kunt afstemmen.
Ontwerp en maten van je bank
Maak altijd een werktekening, ook al is het maar een schets op ruitjespapier. Zet er de buitenmaten, de zithoogte, de zitdiepte en de maten van alle losse onderdelen op. Zo maak je meteen een zaaglijst en weet je hoeveel hout je nodig hebt.
De maten hieronder zijn richtlijnen, geen vaste regels. Ze komen overeen met wat je bij veel kant-en-klare tuinbanken ziet.
| Maat | Richtlijn | Let op |
|---|---|---|
| Zithoogte | Rond 40 tot 45 cm | Hoger staat makkelijker op |
| Zitdiepte | Rond 45 tot 55 cm | Dieper alleen met rugkussens |
| Breedte per persoon | Rond 50 tot 60 cm | Met armleuningen iets meer |
| Rugleuning | Iets naar achteren | Kaarsrecht zit minder prettig |
Waarom die zithoogte? Een veelgebruikte vuistregel is dat je prettig zit als je voeten plat op de grond staan en je bovenbenen ongeveer horizontaal liggen. Hoe lager je bouwt, hoe meer je loungt, maar hoe meer moeite het opstaan kost. Alles over zithoogte, zitdiepte en kussens lees je in hoe hoog moet een tuinbank zijn.
Meet eerst een stoel of bank waar je echt graag op zit en neem die maten over in je tekening. Dat werkt beter dan een maat van internet, want die is niet op jouw lengte afgestemd.
Reken het kussen mee
Leg je er een zitkussen op, dan zit je hoger dan het houten frame. Een kussen drukt wel in als je gaat zitten. Wil je een vaste zithoogte met kussen, trek dan een deel van de kussendikte af van de hoogte van het frame. Een passend kussen vind je bij de bankkussens.
Welk hout kies je?
Voor een tuinbank wil je hout dat tegen buiten kan, niet te snel splijt en goed te bewerken is. De meest gekozen soorten voor een zelfgemaakte bank:
- Douglas en lariks: naaldhout dat van nature redelijk tegen buiten kan, goed verkrijgbaar is en prettig zaagt. Een populaire keuze voor een eerste bank. Het hout bevat hars en kan wat kwasten hebben.
- Geïmpregneerd vurenhout: voordelig en licht. Het impregneren beschermt het hout, maar vooral aan de buitenkant: zaagsneden en boorgaten behandel je zelf na.
- Hardhout (bijvoorbeeld bangkirai): zwaar, hard en lang houdbaar. Lastiger te zagen en altijd voorboren. Mooi als je een robuuste bank wilt die jaren blijft staan.
- Eikenhout: sterk en mooi, maar het looizuur reageert met gewoon staal en geeft dan zwarte vlekken. Gebruik hier zeker RVS.
Koop het liefst geschaafd hout: dat is gladder en geeft minder splinters dan ruw, fijnbezaagd hout. Wil je de houtsoorten uitgebreider vergelijken, lees dan populaire houtsoorten voor tuinmeubels.
Materiaal en gereedschap
Leg alles klaar voordat je begint. Dan hoef je niet halverwege naar de bouwmarkt.
Materiaal
- Balken of regels voor de poten en het frame
- Planken voor de zitting en de rugleuning
- RVS schroeven in een paar lengtes, en eventueel slotbouten voor de poten
- Watervaste houtlijm voor buiten (D3 of D4)
- Schuurpapier in een grove en een fijne korrel
- Beits, olie of lak voor buiten, als je het hout wilt behandelen
- Kunststof doppen, stelpootjes of tegels om de poten droog te houden
Gereedschap
- Rolmaat, potlood en winkelhaak
- Handzaag, afkortzaag of cirkelzaag
- Accuboormachine met houtboren, een verzinkboor en schroefbits
- Lijmklemmen of schroefklemmen
- Waterpas
- Schuurmachine of schuurblok
- Kwast voor de afwerking
- Veiligheidsbril, gehoorbescherming en een stofmasker
Stappenplan in 8 stappen
Dit stappenplan is voor een rechte houten bank met rugleuning: twee zijframes met poten, dwarsregels ertussen, zitplanken erop en een rugleuning. Heb je een ander ontwerp, dan blijft de volgorde grotendeels hetzelfde.
Teken de bank van voren en van opzij met alle maten. Schrijf per onderdeel op hoeveel stuks je nodig hebt en hoe lang ze worden. Controleer de zithoogte en de zitdiepte nog één keer tegen een stoel die je prettig vindt.
Zaag eerst de poten, dan de regels en als laatste de planken. Zaag gelijke onderdelen het liefst in één keer met een aanslag of een afgezaagd stuk als mal, zodat ze precies even lang worden. Werk haaks met de winkelhaak.
Schuur alle delen eerst grof en daarna fijn. Rond de randen van de zitting en de rugleuning iets af: dat zit prettiger, geeft minder splinters en verf of beits hecht beter op een afgeronde rand dan op een scherpe.
Breng beits, olie of lak aan voordat je de bank in elkaar zet. Zo bereik je ook de plekken die straks tegen elkaar komen te zitten. Behandel kopse kanten en zaagsneden extra goed, want daar trekt het meeste vocht in. Laat alles goed drogen.
Maak eerst de twee zijframes: twee poten met een dwarsregel waar de zitting op komt. Verbind de frames met lange regels aan de voor- en achterkant. Gebruik lijm en schroeven, of slotbouten bij de poten. Meet de diagonalen: zijn ze gelijk, dan staat het frame haaks.
Leg de zitplanken op het frame met een kleine tussenruimte van een paar millimeter. Zo kan regenwater weglopen en heeft het hout ruimte om te werken. Een stukje restlat als afstandhouder helpt. Boor voor, verzink de schroefkoppen en zet per plank op elke regel twee schroeven.
Bevestig de staanders van de rugleuning stevig aan het zijframe, het liefst met bouten, want hier komt veel kracht op. Laat de rugleuning iets naar achteren hellen. Schroef daarna de rugplanken vast en monteer eventueel armleuningen.
Schuur ruwe plekken na en geef de bank een laatste laag. Zet hem waterpas op zijn plek. Laat de poten niet direct in gras of aarde staan: zet ze op tegels of gebruik doppen of stelpootjes, zodat de kopse kanten droog blijven.
Bouw op de plek of dichtbij
Een houten bank wordt al snel zwaar. Monteer hem daarom zo dicht mogelijk bij de plek waar hij komt te staan, of bouw hem in twee delen die je pas daar aan elkaar zet.
Afwerking: beits, olie, lak of niets
Hoe je de bank afwerkt, bepaalt hoe hij eruitziet en hoeveel onderhoud hij later vraagt.
| Afwerking | Resultaat | Onderhoud |
|---|---|---|
| Onbehandeld | Vergrijst na verloop van tijd | Schoonmaken |
| Olie | Natuurlijke, matte look | Regelmatig opnieuw oliën |
| Beits | Kleur en bescherming | Om de paar jaar bijwerken |
| Lak | Dichte, glanzende laag | Bijwerken bij beschadiging |
Kies altijd een product dat voor buiten bedoeld is en volg de droogtijd op de verpakking. Bij geïmpregneerd hout wacht je vaak even voordat je een extra laag aanbrengt; kijk ook daarvoor op de verpakking van het product. Het verschil tussen beitsen, oliën en lakken lees je in houten tuinmeubelen behandelen.
Zelf maken of kopen?
Zelf een bank maken is leuk, maar niet altijd de handigste keuze. Een eerlijke vergelijking:
| Punt | Zelf maken | Kopen |
|---|---|---|
| Maat en vorm | Helemaal naar wens | Kiezen uit het aanbod |
| Tijd | Een paar dagen werk | Snel klaar |
| Kosten | Hangt af van hout en gereedschap | Vast, vooraf bekend |
| Materiaal | Vooral hout | Ook aluminium, wicker, rope |
| Onderhoud | Hout vraagt aandacht | Aluminium is weinig werk |
| Garantie | Geen | Vaak wel |
Zelf maken is vooral interessant als je een bijzondere maat zoekt, graag met hout werkt of het gereedschap al hebt. Wil je weinig onderhoud of meteen een comfortabele bank met kussens, dan is kopen vaak handiger. Twijfel je nog over het materiaal, lees dan de vergelijking van tuinbank materialen. En weet je nog niet of het een bank, loungeset of tuinset moet worden? De keuzehulp helpt je in een paar vragen op weg.
Liever kopen? Drie kant-en-klare banken
Hieronder drie leverbare tuinbanken uit het aanbod. Alle maten komen uit de productinformatie; de actuele prijzen zie je op de kaarten.
Echt hout: Montreal tete-a-tete tuinbank
De Montreal is een tete-a-tete tuinbank van acaciahout voor 2 personen, met een acacia tafelblad en 2 kussens in taupe. De zithoogte is 42,5 cm, de bank is 146,5 cm lang en 91,5 cm hoog. Een houten bank, zonder dat je zelf hoeft te zagen.
Montreal tete-a-tete tuinbank acacia
Let op: acaciahout is natuurlijk hout. Reinig het met lauw zeepwater en dek de bank af bij langdurig slecht weer.
Houtlook zonder onderhoud: Jondal parkbank
De Jondal is een tweezits parkbank met een donkergrijs aluminium frame en light teak Vironwood. Met een zithoogte van 42,5 cm en een zitdiepte van 56 cm zit je rechtop, op de hoogte van een gewone stoel. Hij weegt 12,7 kg, is 125 cm lang en is per zitplaats belastbaar tot 100 kg.
Jondal parkbank carbon black
Hoog en makkelijk opstaan: Bruno parkbank
De Bruno is een tweezits parkbank van aluminium in taupe, met een kussen in zandkleur. Met een zithoogte van 49 cm zit je hoger dan op de meeste banken en sta je makkelijk op. De bank is 150 cm lang en 90 cm hoog.
Bruno parkbank aluminium taupe
Ook het bekijken waard:
Barcelona sportbank 43,5 cm
Bekijk bank →
Levanto: diep loungen
Bekijk bank →
Tennessee 3-zits bank
Bekijk bank →Meer keuze vind je bij de houten tuinbanken, de aluminium tuinbanken en de loungebanken, of in de top 10 tuinbanken van 2026.
Checklist voor je begint
- Ik weet waar de bank komt te staan en hoe de ondergrond is
- Ik heb een werktekening met zithoogte en zitdiepte
- Ik heb een zaaglijst en weet hoeveel hout ik nodig heb
- Ik heb hout gekozen dat geschikt is voor buiten
- Ik gebruik RVS schroeven en watervaste houtlijm
- Ik behandel het hout voordat ik ga monteren
- De poten komen op tegels, doppen of stelpootjes
Zo wordt je bank stevig en duurzaam
- Boor altijd voor en verzink de schroefkoppen
- Laat een paar millimeter ruimte tussen de zitplanken
- Behandel kopse kanten en zaagsneden extra goed
- Bevestig de rugleuning met bouten, niet alleen met schroeven
- Meet de diagonalen om te controleren of het frame haaks is
Veelgemaakte fouten
Gewone schroeven gebruiken
Gewone stalen schroeven roesten buiten en geven vlekken in het hout. Bij eikenhout krijg je zelfs zwarte verkleuring rond de schroef. Gebruik RVS.
Niet voorboren
Vooral bij de uiteinden van een plank en bij hardhout splijt het hout als je zonder voorboren schroeft. Een scheur vlak bij een schroef maakt de verbinding zwak.
Zitplanken tegen elkaar leggen
Zonder tussenruimte blijft regenwater op de zitting staan en kan het hout niet werken. Dat geeft sneller schimmel, vervorming en scheuren.
Een te diepe zitting
Een zitting van 60 cm of dieper lijkt ruim, maar veel mensen halen dan de rugleuning niet zonder onderuit te zakken. Houd zonder dikke rugkussens een zitdiepte rond 45 tot 55 cm aan.
Poten direct op gras of aarde
De kopse kanten van de poten zuigen vocht op uit de grond. Daar begint houtrot meestal. Zet de bank op tegels of gebruik doppen of stelpootjes.
Pas na de montage behandelen
Behandel je een bank pas als hij in elkaar zit, dan bereik je de naden en de plekken onder de planken niet. Juist daar blijft vocht het langst hangen.
Onderhoud hoort erbij
Een houten bank blijft het mooist als je hem af en toe schoonmaakt en de afwerking op tijd bijwerkt. Hoe je dat aanpakt per materiaal en seizoen, lees je in tuinbank onderhouden.
Veelgestelde vragen
Welk hout is het beste voor een zelfgemaakte tuinbank?
Voor een eerste project zijn douglas, lariks en geïmpregneerd vurenhout goede keuzes: ze zijn goed verkrijgbaar en makkelijk te zagen en te schroeven. Hardhout gaat langer mee, maar is zwaarder en lastiger te bewerken, en je moet altijd voorboren. Kies in elk geval hout dat bedoeld is voor buiten en gebruik geen binnenhout of spaanplaat.
Hoe hoog en hoe diep maak je een zelfgemaakte tuinbank?
Veel tuinbanken hebben een zithoogte ergens tussen de 40 en 45 cm, ongeveer zoals een gewone stoel. Wil je makkelijk opstaan, maak hem dan iets hoger; wil je loungen, iets lager. Voor een rechte bank zonder dikke kussens is een zitdiepte van ongeveer 45 tot 55 cm een goede richtlijn. Meet bij twijfel een stoel waar je prettig op zit.
Welke schroeven gebruik je voor een tuinbank buiten?
Gebruik roestvaststalen (RVS) schroeven. Gewone stalen schroeven gaan buiten roesten en geven vlekken in het hout. Bij eiken en sommige hardhoutsoorten kan gewoon staal ook zwarte verkleuring rond de schroef geven. Boor voor en verzink de schroefkoppen, zodat het hout niet splijt en er niets uitsteekt.
Moet je een zelfgemaakte tuinbank behandelen?
Dat hoeft niet altijd, maar het helpt wel. Onbehandeld hout vergrijst buiten na verloop van tijd; dat is een natuurlijk proces. Met beits, olie of lak houd je de kleur langer vast en bescherm je het hout tegen vocht. Behandel de onderdelen bij voorkeur voordat je ze in elkaar zet, en vergeet de kopse kanten en de zaagsneden niet.
Is zelf een tuinbank maken goedkoper dan kopen?
Dat hangt vooral af van de houtsoort en het gereedschap dat je al hebt. Een eenvoudige bank van vurenhout kan voordelig uitvallen, maar met hardhout, RVS schroeven, beits en eventueel nieuw gereedschap telt het snel op. Je betaalt bovendien met je tijd. Het grootste voordeel van zelf maken is dat je de maat en de vorm helemaal zelf bepaalt.
